Vršački zamak
Vršački zamak, simbol grada i njegove slavne prošlosti, ponosno se uzdiže iznad Vršca već više od 700 godina. Ovaj prelep spomenik danas predstavlja ne samo istorijski spomen, već i vidikovac s kojeg se Vršac i okolna područja vide kao na dlanu. Visina spoljnih zidova iznosi 19,85 m, a strane su široke 13,80 m i 11 m. Javnosti je po prvi put prikazano sve što je pronađeno u tvrđavi, konzervirano i pripremljeno za posetioce, nudeći im autentičan uvid u prošlost ovog značajnog istorijskog spomenika.
Kako doći do Vršačkog zamka
Vršački zamak se nalazi na oko 7.5 km od samog centra Vršca.
Preporuke:
„Kada se putnik iz bilo kog pravca banatske ravnice približava Vršcu, iz daljine ga pozdravlja vršački breg krunisan ruševinom kule. Nehotice se putniku nameće pitanje: kakav je to bio zamak i ko ga je sazidao?” Ovim rečima započeo je svoju raspravu o vršačkoj tvrđavi dugogodišnji kustos vršačkog muzeja i vredni proučavalac srednjovekovne prošlosti Banata i banatskih naselja Feliks Mileker. Ostaci tvrđave, sa dobro očuvanom donžon kulom na Vršačkom bregu, jasno su ukazivali na njegovo srednjovekovno poreklo, dok pisanih izvora o Vršcu praktično nije bilo. Do konačnog razrešenja zagonetke koja se tiče srednjovekovne prošlosti Vršca došlo je zahvaljujući objavljivanju podataka deftera Temišvarskog sandžaka iz 1579/1580. godine, u kome je ubeležena „varoš Šemlik, drugo ime Vršac”. Pošto je oblik Šemlik izveden od mađarskog Somlyó, postalo je jasno da Vršac jeste identičan sa naseljem Er(d)šomljo, inače dobro poznatim iz srednjovekovnih izvora. Somlyó je mađarski oronim, odnosno naziv za (ogoljeni) vrh, planinu, breg. I staro mađarsko i sadašnje srpsko ime Vršca potiču od brda na čijem je vrhu sazidano utvrđenje. Naziv Šemlik korišćen u turskim popisima iz druge polovine XVI veka, u vreme kada je stanovništvo ove varoši bilo srpsko, upućuje na zaključak da su Srbi prvobitno prihvatili i prilagodili mađarsko ime grada. Naime, u defteru iz 1554. godine i za varoš i za nahiju koristi se samo naziv Šemlik, dok se toponim Vršac u paralelnoj upotrebi sa prethodnim imenom javlja u defterima iz 1569. i 1579. godine. Stari mađarski naziv je posle toga u potpunosti pao u zaborav, dok je novo srpsko ime ovog banatskog grada ostalo do danas. Ovo naselje je 1330. godine bilo jedno od pet trgova (forum provincialium) u Krašovskoj županiji. O Erdšomlju kao jednom od županijskih trgovišta posredno svedoče i nalazi srednjovekovnog novca. Krajem XIX i početkom XX stoleća u Vršcu su pronađene dve ostave slavonskih „banovaca” iz XIII veka, jedna sa 22, a druga sa 18 komada, a takođe je nađen i jedan primerak novca srpskog kralja Dragutina (1276–1316).
U postavci „Život u utvrđenju u srednjovekovnom Banatu“ možete istražiti istoriju Vršca kao dinamičan centar političkih i kulturnih previranja, gde su se preplitali uticaji velikih sila i kultura, stvarajući čvrste temelje istorijskog značaja. Izložba je postavljena hronološkim redom, pokrivajući period od prvog pomena Vršca 1227. godine do oslobođenja od Osmanske vlasti 1718. godine. Tema izložbe nisu rezultati arheoloških istraživanja, već je koncipirana kao jedan živopis, mešovit pristup Vršačkoj tvrđavi, koji ima za cilj da pokrije prostorno i hronološki okvire ovog izuzetnog lokaliteta. Posetite četiri tematske celine kroz koje ćete se upoznati sa originalnim oružjem i ratničkom opremom srednjeg veka, kao i arheološkim nalazima sa lokaliteta. Izložba je obogaćena replikama hladnog oružja, gotskim oklopima, vezirnim košuljama, fototipskim izdanjem Privilegovane Tržišne povelje Franca II, kao informativnim dvojezičnim tekstovima koji prvi put otkrivaju autentičnu istoriju Vršačkog zamka.
Obavezno obratite pažnju na prikaz svakodnevnog života vojnika koji su održavali i branili tvrđavu. Među zaljubljenicima starina posebno se ističu mađarski husarski šlem sa početka XVII veka neobične lepote i raskoši bez obzira što je izrađen od gvožđa jedan primerak grudnog dela oklopa, konjički kiras iz XVI veka. Javnosti su po prvi put predstavljeni konzervirani i obrađeni predmeti pronađeni u tvrđavi, pružajući posetiocima jedinstvenu priliku da dožive prošlost ovog značajnog istorijskog spomenika.
Radno vreme i cena ulaznice:
Radno vreme Vršačke kule od aprila do novembra četvrtak-nedelja 11.00-18.00 časova
Kupovinom onlajn ulaznice nemate dodatne provizije i troškove kupovine.
Ulaznice za studente, učenike osnovnih i srednjih škola i penzionere koštaju 200,00 i mogu se kupiti samo na biletarnici.
Besplatan ulaz: Deca predškolskog uzrasta (do 7 godina), osobe sa posebnim potrebama i njihova pratnja, članovi Srpskog muzejskog društva, ICOM-a, novinari i kolege iz drugih muzeja. Državni praznici, praznici Muzeja.